نموفیلا باکتری مولد بیماری لژیونلا می‌تواند به مقدار اندک و به‌طور طبیعی در منابع آبی نظیر برکه‌ها، رودخانه‌ها و مخازن آب یافت شود. ممکن است این باکتری در برج‌های خنک‌کننده سیستم‌های تهویه هوا، کندانسورهای تبخیری و دستگاه‌های تولید چشمه‌گردابی مصنوعی نیز وجود داشته باشد.

خصوصيات كلي
جنس لژيونلا،انگل اختياري درون سلولي است.اين باكتري ها باسيل هاي گرم منفي با اندازه تقريبي 0.5-0.7 ميكرون عرض و 2-4 ميكرون طول هستند.
پلي مورفيسم دارند و در محيط هاي كشت كهنه،شكل هاي طويل تري تا حدود 20 ميكرون را نشان مي دهند.
كپسول و اسپور ندارند اما حاوي پيلي هستند.
جنس لژيونلا در طبيعت يافت مي شود،بويژه در اب درياچه ها،جوي ها،رودخانه ها و قله هاي برفي.
اعضاي اين جنس در فلور طبيعي انسان يافت نمي شوند.

طبقه بندي
در جنس لژيونلا 23 گونه وجود دارد كه گونه لژيونلا پنوموفيلا در بيماريزايي انسان بيشتر نقش دارد.14 سروتايپ مختلف در اين گونه وجود دارد كه عامل بيماري لژيونر و تب پونتياك هستند.
صفات كشت
جنس لژيونلا هوازي اجباري است.
در محيطهاي كشت معمولي رشد نمي كند.تمامي اعضاي اين جنس به اهن و سيستئين نياز دارند لذا براي جداسازي اوليه انها از محيط انتخابي شاركول-عصاره مخمر استفاده مي شود.
Cye
در اين محيط،اعضاي جنس لژيونلا كلني هاي سفيد-خاكستري متمايل به ابي روشن را توليد مي كنند.
صفات بيوشيميايي
اغلب اعضاي جنس لژيونلا كاتالاز مثبت و اكسيداز مثبت هستند و توانايي تخمير قند ها را ندارند.
لژيونلا پنوموفيلانشاسته،هيپورات،ژلاتين را هيدروليز ميكند.

لژيونلا پنوموفيلا
Pneumophila
ساختمان انتي ژني
انتي ژن هاي سوماتيك:
O AG
در لژيونلا پنوموفیلا براساس انتی سرم های اختصاصی و با استفاده از روش ایمونوفلوئورسانس،14 سروگروه انتی ژنی شناسایی شده است.تمامی این سروگروه ها در عفونت انسان شرکت می کند اما بیشترین موارد مربوط به سروگروه 1 هستند.
انتی ژن فلاژله:فقط یک سروتایپ مشترک انتی ژنی در تمامی اعضای جنس لژیونلا وجود دارد.
عوامل موثر در بیماریزایی
توانایی بقای داخل سلولی:
لژیونلا پنوموفیلا یک انگل اختیاری درون سلولی است که در لکوسیت های انسان رشد و تکثیر دارد.توسط نوتروفیل ها و ماکروفاژهای ریوی فاگوسیتوز می شود اما در داخل این سلول ها باقی مانده و به تکثیر خود ادامه می دهد.این توانایی احتمالا مربوط به توکسین های باکتری و ممانعت از اتصال فاگوزوم-لیزوزوم داخل سلولی است.باکتری هایی که به این ترتیب در داخل سلول های میزبان تکثیر می یابند موجب لیز و مرگ سلول می شوند.
انزیم ها و توکسین ها:اینها هم عامل موثری در بیماریزایی می باشند.
بیماریزایی:
باکتری ها از طریق هوای الوده و در انجا توسط ماکروفاژهای ریوی فاگوسیتوز می گردند،در این سلول ها رشد کرده و تکثیر یافته و انها رامنهدم می کند.برخی از این سلول ها ی ماکروفاژ که باکتری ها را بلعیده اند به غدد لنفاوی و گردش خون راه یافته وارگانیسم ها را به نقاط مختلف بدن به ویژه طحال حمل می کنند.
اپیدمیولوژی و علائم بالینی
لژیونلا پنوموفیلا عامل بیماری لژِیونر وتب پونتیاک است.
مخزن باکتری ها اب دستگاه های خنک کننده است.در این دستگاه ها اب بصورت پودر درامده و با هوا مخلوط می شود.مهمترین راه انتقال هوای الوده است که توسط این دستگاه ها در محیط پراکنده می شود.
گاهی از این طریق اپیدمی های بیماری در بیمارستانها،هتل ها،کشتی ها بوجود می اید.بیشترین موارد عفونت لژیونلایی مربوط به فصول گرم سال،جنس مرد و سالمندان بالای 50 سال سن است و بیشترین موارد مبتلایان،دریافت کنندگان پیوند کلیه،مبتلایان بیماری ایدز،بیماران مزمن ریوی و معتادین به مواد مخدر است.
بیماری لژیونر:
بیماری لژیونر در واقع یک بیماری برونکوپنومونی حاد چرکی است.علائم بیماری بعد از دوره نهفتگی 5 روز به صورت سر درد،ضعف و بی حالی،درد عضلانی،تب و لرز شدید،سرفه های ملائم،تنگی نفس،درد قفسه سینه تظاهر می کند.
سرفه ها ابتدا بدون خلط هستند،اما بتذریج همراه خلط مخاطی چرکی و گاهی خونی هم می شوند.گاهی عفونت ریه ها و کلیه ها به حدی است که بیمار به تنفس مصنوعی و دیالیز نیاز پیدا می کند و حتی به علت نارسایی تنفسی و شوک می میرد.
تب پونتیاک:
تب پونتیاک فرم دیگری از عفونت لژیونلا پنوموفیلا است که بر خلاف بیماری لژیونر محل گرفتاری ان ریه ها نیست و علائمی شبیه به عفونتهای سرما خوردگی دارد.دوره نهفتگی ان کوتاهتر و در حدود 5-6 ساعت است که بصورت تب و لرز،ضعف و بی حالی شدید،سردرد و درد عمومی بدن تظاهر می کند.
علائم بیماری در حدود 2 تا 3 روز طول می کشدو بطور خودبه خودی بهبود می یابد.

تشخیص:
برداشت نمونه:
نمونه هایی مثل خون،خلط،ترشحات تنفسی،خلط،ترشحات مایع پلور و نسج ریه برای تشخیص عفونتهای لژیونلا مورد استفاده قرار می گیرد.
اسمير مستقيم:براي اين منظور از نمونه و بافتهاي الوده اسمير مستقيم تهيه نموده و به روش ايمونوفلورسانس مستقيم و يا روش اشباع نقره رنگ اميزي مي كنند.
كشت:براي تشخيص قطعي بيماري بايستي نمونه هاي الوده اي مثل خون،ترشحات تنفسي و خلط در محيطهاي انتخابي كشت شوند.
Cye
سرولوژي:در روش سرولوژي،با استفاده از تست ايمونوفلوئورسانس غير مستقيم و يا روش اليزا،انتي بادي هاي داخل سرم را اندازه گيري مي كنند.علاوه بر اين،از روش هاي الايزا و راديوايمونواسي براي تشخيص انتي ژن هاي موجود در ادرار استفاده مي شود.

درمان:اريترومايسين،انتي بيوتيك انتخابي در درمان عفونتهاي لژيونلايي است.ريفامپين و تتراسيكلين انتي بيوتيك هاي جايگزيني هستند.
پيشگيري:درمان مبتلايان و اجتناب از تماس با انان از روشهاي پيشگيري است.پيشگيري از الودگي دستگاه هاي تهويه و خنك كننده اهميت زيادي دارد.براي اين منظور از هيپوكلريت سديم جهت ضدعفوني دستگاههاي تهويه استفاده مي شود.