سيروز كبدي عبارت است از تخريب مزمن و تشكيل بافت جوشگاهي در كبد كه منجر به از دست‏رفتن كار طبيعي كبد مي‏شود. اين بيماري در مردان دو برابر شايع‏تر از زنان است. سيروز مادرزادي نيز مي‏تواند در شيرخواران يا كودكان كم سن و سال رخ دهد.

علايم شايع
مراحل اوليه:
خستگي؛ ضعف
بي‏اشتهايي؛ تهوع؛ كاهش وزن
بزرگ‏شدن كبد
قرمزشدن كف دست‏ها
مراحل بعدي:
زردي چشم و پوست
تغيير رنگ ادرار به زرد پررنگ يا قهوه‏اي
ظاهرشدن رگ‏هاي خوني ظريفي كه همگي از يك نقطه مركزي به بيرون گسترش مي‏يابند در نقاط مختلف پوست (دست به شكل عنكبوت)
ريزش مو
بزرگ‏شدن سينه در آقايان
تجمع مايع در شكم و پاها
بزرگ‏شدن طحال
اسهال؛ مدفوع ممكن است سياه يا خوني باشد.
خونريزي و خون مردگي
تيرگي شعور؛ اغما
علل
التهاب كبد همراه با تخريب سلول‏هاي كبدي، دوباره ساخته‏شدن سلول‏هاي كبدي و تشكيل بافت جوشگاهي. اين اتفاقات ممكن است به دنبال مشكلات زير رخ دهند:
مصرف طولاني مدت و افراطي الكل
هپاتيت
قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي سمي
علل ارثي
عوامل افزايش دهنده خطر
تغذيه نامناسب
هپاتيت
مصرف الكل. مدت و ميزان مصرف الكل كه باعث ايجاد سيروز مي‏شود در افراد مختلف متفاوت است.
مواجهه شغلي با مواد شيميايي سمي براي كبد

 
پيشگيري
الكيسم بايد درمان شود.
هپاتيت بايد فوراً درمان شود.
محيط كار خود را از نظر قرارگرفتن احتمالي در معرض مواد شيميايي سمي بررسي كنيد.

 
عواقب مورد انتظار
در صورتي كه علت زمينه‏ساز سيروز مشخص و حذف شود، مي‏تواند روند سيروز را متوقف كرد. البته آسيبي كه به كبد وارد آمده برگشت ناپذير است، اما علايم را مي‏توان بر طرف كرد يا تخفيف داد. اگر بيمار زود تحت درمان قرار گيرد و درمان موفقيت آميز باشد، مي‏توان نويد يك زندگي نزديك به طبيعي را به بيمار داد. اگر علت زمينه‏ساز برطرف نشود، روند سيروز ادامه خواهد يافت و بيمار در اثر نارسايي كبد فوت خواهد شد.


عوارض احتمالي
خونريزي تهديدكننده زندگي، به خصوص از مري و معده
سرطان كبد
مسموميت بدن و اغما در اثر تجمع آمونياك و ساير مواد زايد بدن
ناتواني جنسي

درمان
اصول كلي
امكان دارد آزمايشات تشخيصي شامل موارد زير باشند: آزمايش خون و ادرار از نظر كاركرد كبد، عكس‏برداري با اشعه ايكس و يا نمونه‏برداري از كبد
روش‏هاي درماني عبارتند از دارودرماني، پرهيز غذايي، استراحت، و ساير اقدامات حمايتي.


داروها
مكمل آهن براي كم‏خوني ناشي از خونريزي يا تغذيه نامناسب
داروهاي ادرارآور براي كاهش تجمع مايع در بدن
آنتي بيوتيك‏هايي مثل نئومايسين براي كاهش تجمع آمونياك
شل كننده‏هاي مدفوع


فعاليت
فعاليت خود را حتي الامكان حفظ كنيد.
به هنگام استراحت، پاهاي متورم خود را بالا نگاه داريد.


رژيم غذايي
در مراحل اوليه، رژيم غذايي متعادل و با هيدرات كربن زياد، پروتئين زياد و نمك كم داشته باشيد. در مراحل انتهايي ممكن است نياز به كاهش پروتئين وجود داشته باشد. امكان دارد مصرف مكمل ويتامين و مواد معدني ضروري باشد. از نوشيدن الكل اجتناب كنيد.

در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده‏تان علايم سيروز را داريد.
اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد:
ـ استفراغ خون يا اجابت مزاج سياه رنگ
ـ تيرگي شعور يا اغما
ـ تب يا ساير علايم عفونت (قرمزي، تورم، درد به هنگام لمس ناحيه، يا درد خود به خودي)