مسمومیت دارویی با استامینوفن
دسته بندی : سم شناسی,
استامینوفن به عنوان یکی از پر مصرف ترین داروهای کشور درصد
قابل توجهی از مسمومیتهای عمدتا اتفاقی (نه به قصد خودکشی) کشور را به خود
اختصاص می دهد. فراوانی شکل های دارویی از استامینوفن مانند قطره، شربت و
قرص و وجود انواع ترکیبات حاوی حاوی استامینوفن مانند قرصهای ادالت کلد و
چیلدرن کلد و استامینوفن کدئین و نیز در دسترس بودن این داروی نسبتا سیف و
سالم شاید از عوامل فراوانی مسمومیت با استامینوفن باشد.
از طرف دیگر مسیر واکنشهای منجر به آسیب ناشی از مسمومیت با استامینوفن و
مکانیسم جالب توجه آن همیشه ذهن سم شناسان و فارماکولوژیست ها را بخود
مشغول کرده است.
در مطلب زیر نگاهی گذرا به مسمومیت با استامینوفن داریم.استامینوفن یا پاراستامول با نامهای تجاری تایلنول (tylenol) - پارامول (paramol)
داروی ضد درد و ضد تب با خاصیت ضدالتهابی کم می باشد که در عرض یک ساعت بعد
از مصرف خوراکی بطور کامل جذب می شود. جذب کامل آن در مصرف دز های بالا به
چهار ساعت هم می رسد.
این دارو عمدتا در کبد متابلیزه شده و متابولیت های آن سمی نیستند. در حدود 4 درصد از آن بوسیله سیتوکروم P450 به متابولیت فعال و سمی به نام ان - ا - پارابنزاکین امین (N_A_parabenzaquinemine ) متابلیزه می شود که در کبد خنثی می شود. در دوزاژ سمی مقدار بیشتر و بیشتری از دارو توسط سیتوکروم p450 متابلیزه می گردد که این امر منجر به کاهش گلوتاتیون سلولها از جمله سلولهای کبدی و کلیوی شده و هر گاه این کمبود به 70 درصد برسد میزان متابلیت سمی بیش از اندازه زیاد شده و با اتصال به پروتئین های سلولی کلیه و کبد باعث نکروز آنها می گردد.
مقادیر توکسیک: در منابع مختلف این میزان کمی متغیر ذکر شده است اما بطور متوسط در بالغین 7.5 گرم و در کودکان 140 mg/kg موجب مسمومیت می گردد. خوشبختانه در صورتی که در 1 الی 4 ساعت اولیه مسمومیت (زمان طلایی golden time ) بیمار تحت درمان قرار گیرد با این مقادیر و حتی بیشتر مرگ نادر است.
این دارو عمدتا در کبد متابلیزه شده و متابولیت های آن سمی نیستند. در حدود 4 درصد از آن بوسیله سیتوکروم P450 به متابولیت فعال و سمی به نام ان - ا - پارابنزاکین امین (N_A_parabenzaquinemine ) متابلیزه می شود که در کبد خنثی می شود. در دوزاژ سمی مقدار بیشتر و بیشتری از دارو توسط سیتوکروم p450 متابلیزه می گردد که این امر منجر به کاهش گلوتاتیون سلولها از جمله سلولهای کبدی و کلیوی شده و هر گاه این کمبود به 70 درصد برسد میزان متابلیت سمی بیش از اندازه زیاد شده و با اتصال به پروتئین های سلولی کلیه و کبد باعث نکروز آنها می گردد.
مقادیر توکسیک: در منابع مختلف این میزان کمی متغیر ذکر شده است اما بطور متوسط در بالغین 7.5 گرم و در کودکان 140 mg/kg موجب مسمومیت می گردد. خوشبختانه در صورتی که در 1 الی 4 ساعت اولیه مسمومیت (زمان طلایی golden time ) بیمار تحت درمان قرار گیرد با این مقادیر و حتی بیشتر مرگ نادر است.
درمان مسمومیت با استامینوفن علاوه بر درمانهای علامتی و حمایتی استفاده از داروی NAC یا ان - استیل سیستئین می باشد.
برچسبها : مسمومیت دارویی با استامینوفنمسمومیت دارویی,استامینوفن,پاراستامول,تایلنول,پارامول,ضدالتهابی,مقادیر توکسیک,ان استیل سیستئین,www.glsg.ir,glsg.ir,glsg,احسان باقری,دانشگاه آزاد گرگان,علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد گرگان
