سیتوکروم پی ۴۵۰
نامگذاری چیپها
ژنها آنزیم CYP را رمزگذاری کرده و هرآنزیم با نام اختصاری CYP عنوان میگردد، سپس توسط یک عدد که نشان دهنده خانواده ژن است آمده و یک حرف لاتین بزرگ نشان دهنده زیرخانواده و بر اساس اعداد دیگری که بیانگر ژن منحصر به فرد تعیین شده است اضافه میشود.
مثلاً CYP 2E1(یک گونه از چیپ) نام یک ایزوآنزیم دخیل در متابولیسم استامینوفن است. که پس از واژهٔ CYP عدد 2 نشان خانواده ژن و حرف E نماینده زیرخانواده آن و در پایان عدد 1 نماد ژن انحصاری خواهد بود. و بنابراین نامیدن پی۴۵۰ به شکل چیپ۴۵۰ اشتباهی جاافتاده در بین کاربران زیستشیمی است.
گاهی برای نامگذاری برخی آنزیمها از روش دیگر نیز استفاده میشود. مثلاً بهجای CYP5A1 از نام (ترومبوکسان) TBXAS1 استفاده میشود که سرنام واژه (ThromBoXane A2 Synthase 1) است.
مکانیسم و کاربرد
سایت فعال در سیتوکروم P450 شامل یک هم (کوفاکتور دارای اتم آهن) است.آهن از طریق یک لیگاند تیول(thiolate) مشتق شده از باقیمانده سیستئین به پروتئین P450 باند میشود. این سیستئین دارای کنارههای آزاد برای پیوند است.
چیپها در شاخه فارماکوکینتیک اهمیت مییابند٬ چراکه در متابولیزم داروهای مختلف شرکت دارند. اما در متابولیز کردن هرگروه از داروها نقش یک چیپ ویژه آن گروه و اثر سایر مواد بر این چیپها در فارماکولوژی نمود پیدا میکند.
خانواده CYP در انسان
انسان دارای ۵۷ ژن و ۵۹ شبهژن است که به ۱۸ خانواده ژنتیک سیتوکروم و ۴۳ زیرخانواده آن تقسیمبندی میشود.در جدول زیر خلاصهای از ژنها و پروتئینهایی که کد میکنند آورده شده.
| خانواده | عملکرد | نام |
| CYP1 | متابولیزم دارو و استروئید (بویژه استروژن) | 1A1, 1A2, 1B1 |
| CYP2 | متابولیزم دارو و استروئید | 2A6, 2A7, 2A13, 2B6, 2C8, 2C9, 2C18, 2C19, 2D6, 2E1, 2F1, 2J2, 2R1, 2S1, 2U1, 2W1 |
| CYP3 | متابولیزم دارو و استروئید(شامل تستوسترون) | 3A4, 3A5, 3A7, 3A43 |
| CYP4 | متابولیزم اسید چرب و اسید آراشیدونیک | 4A11, 4A22, 4B1, 4F2]], 4F3, 4F8, 4F11, 4F12, 4F22, 4V2, 4X1, 4Z1 |
| CYP5 | ترومبوکسان و سنتز آن | Thromboxane-A synthase(5A1) |
| CYP7 | بیوسنتز اسید صفرا | 7A1, 7B1 |
| CYP8 | گوناگون | 8A1 (سنتز پروستاسیکلین), 8B1 (بیوسنتز اسید صفرا) |
| CYP11 | بیوسنتز استروئید | 11A1, 11B1, 11B2 |
| CYP17 | بیوسنتز استروئید, ۱۷ آلفا هیدروکسیلاز | 17A1 |
| CYP19 | بیوسنتز استروئید: آروماتاز | 19A1 |
| CYP20 | عملکرد ناشناخته | 20A1 |
| CYP21 | بیوسنتز استروئید | 21A2 |
| CYP24 | شکستن ویتامین دی | 24A1 |
| CYP26 | هیدروکسیلاز اسید رتیونیک | 26A1, 26B1, 26C1 |
| CYP27 | گوناگون | 27A1 (بیوسنتز اسید صفراوی), 27C1 (عملکرد ناشناخته) |
| CYP39 | 7-alpha hydroxylation of 24-hydroxycholesterol | 39A1 |
| CYP46 | کلسترول 24-hydroxylase | 46A1 |
| CYP51 | بیوسنتز کلسترول | 51A1 (لانوسترول 14-alpha demethylase) |
پانویس
- سیتو بهمعنی سلول و کروم بهمعنی رنگ است.
- مواد زنوبیوتیک(xenobiotic) به مواد شیمیایی گفته میشود که درون یک ارگانیسم یافت میشود٬ اما وجود آن غیر طبیعی بوده و از خارج ارگانیسم بهدرون آن وارد شده است.
منبع:ویکی پدیا
برچسبها : سیتوکروم P۴۵۰,سیتوکروم پی ۴۵۰,CYP,CYP 2E1,ترومبوکسان,TBXAS1,مکانیسم و کاربرد,لیگاند تیول,هیدروکسیلاز اسید رتیونیک,زنوبیوتیک,www.glsg.ir,glsg.ir,glsg,احسان باقری,دانشگاه آزاد گرگان,علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد گرگان
