تســـتـــوستــــرون
دسته بندی : هورمون شناسی,
ارتباط بین هورمون تستوسترون و افزایش قدرت عضلانی از دیر باز برای پزشکان و محققین علوم پزشکی شناخته شده بود.اطبای قدیم یونان و روم سالها پیش به ارتباط بین کاهش ترشح طبیعی هورمون تستوسترون و افت قوای جنسی پی برده بودند.پزشکان یونانی عهد باستان برای درمان اختلالات جنسی ناشی از افت میزان ترشح طبیعی هورمون تستوسترون، مصرف بیضه گاو را به بیماران خود توصیه می کردند.
در سال 1800 میلادی پزشکان به خواص درمانی مصرف خوراکی بیضه گاو و همچنین خواص قدرتمند درمانی عصاره آن پی بردند.در سال 1935 میلادی نیز برای اولین بار فرم خالص تستوسترون استحصال و تهیه شد.پزشکانی که به این موفقیت چشمگیر دست یافته بودند،جایزه نوبل سال 1939 را از آن خود کردند.در سالهای 1940 و 1944 نتایج اولین تحقیقاتی که در زمینه استفاده از هورمون تستوسترون برای درمان علایم و عوارض پیری در مردان سالخورده در امریکا انجام گرفته بود، منتشر شد.مقاله ای که در ذیل آمده،در مجله انجمن پزشکی آمریکا منتشر شده است.
تحقیقاتی که بعدها در زمینه تستوسترون انجام گرفت به این نتیجه رسیدند که با افزایش سن در آدمی از میزان ترشح این هورمون در بدن نیز به طرز محسوسی کاسته می شود.این تحقیقات همچنین ثابت کردند که پس از سن 30 سالگی،به ازای هر 1 سالی که به سن انسان افزوده می شود از حجم طبیعی ترشح این هورمون در بدن نیز به میزان تقریبی 2% کاسته می شود.
کاهش تدریجی میزان ترشح تستوسترون در آدمی را می توان معلول علتهای زیادی دانست.از اصلی ترین علل کاهش تدریجی ترشح تستوسترون می توان به کاهش میزان و شدت اثر آنزیمهای تولید کننده این هورمون و همچنین کاهش تدریجی تعداد سلولهای بینابینی بیضه ها در اثر روند طبیعی پیری اشاره کرد .ناگفته نماند که این سلولها وظیفه تهیه و ترشح تستوسترون را بر عهده دارند.از دیگر عوامل کاهش تدریجی ترشح هورمون تستوسترون در بدن آدمی می توان به کاهش حساسیت سلولهای بینابینی بیضه نسبت به علایم و فرمانهای غده هیپوفیز را اشاره کرد..ناگفته نماند که هورمون تستوسترون در اثر تحریکات غده هیپوفیز و در سلولهای بینابینی بیضه ها تولید می شود. در نهایت،افزایش میزان (shbg) نیز که در دوران پیری اتفاق می افتد و به تبع آن ایجاد پیوند برگشت ناپذیر بین این پروتئین و مولکولهای تستوسترون باعث بی اثر شدن تستوسترون موجود در بدن شده و علیرغم وجود تستوسترون کافی در بدن،فرد را دچار عوارض نامطلوب کمبود تستوسترون در بدن می کند.
*علایم کمبود هورمون تستوسترون در بدن:
*
تستوسترون هورمونی آنابولیک (عضله ساز) و آندروژن (افزاینده انرژی جنسی و
مسئول بروز صفات مردانه) بوده و کاهش ترشح آن در بدن موجب بروز اختلالات
فراوان می گردد.از علایم کمبود این هورمون در بدن می توان به موارد زیر
اشاره کرد: · کاهش محسوس حجم و قدرت عضلانی
کاهش قدرت و حجم
عضلانی را می توان از بارزترین علایم پیری در انسان دانست.کاهش میزان ترشح
هورمون تستوسترون با کاهش میزان سنتز پروتئین در عضلات و در نتیجه کاهش حجم
عضلات و همچنین با کاهش قدرت انقباض تارهای عضلانی ارتباطی مستقیم
دارد.کاهش حجم عضلانی نیز به نوبه خود موجب تشدید روند طبیعی پیری و همچنین
افزایش خطر شکستگی استخوانها می گردد. · افزایش میزان تجمع چربی در بدن ،مخصوصا در اطراف شکم و پاها
کاهش
میزان ترشح هورمون تستوسترون در بدن علاوه بر افزایش میزان تجمع چربی زاید
در بدن ممکن است موجب بروز عارضه ژنیکوماستی (بزرگ شدن سینه در مردان) در
مردان نیز گردد.با کم شدن میزان تستوسترون موجود در بدن،میزان ترشح هورمون
«لپتین »نیز افزایش پیدا می کند.«لپتین» هورمونی پپتیدی است که از بافت
چربی ترشح شده و این امر بیش از پیش موجب تشکیل بافت چربی در بدن می گردد. · کاهش تراکم استخوانی
تحقیقات
نشان می دهند که کاهش میزان ترشح هورمون تستوسترون در مردان با کاهش تراکم
استخوانها و در نتیجه با بروز عارضه پوکی استخوان رابطه ای مستقیم
دارد.تحقیقات همچنین نشان داده است که کاهش میزان ترشح هورمون «استرادیول» و
ایضا «تستوسترون »در زنان نیز موجب بروز عارضه پوکی استخوان می گردد!
یادآوری این نکته نیز ضروری است که هورمون تستوسترون به میزان اندک در بدن
زنان نیز تولید و ترشح می شود. گفته می شود که بیش از 30% از مردان بالای
60 سال جهان از عارضه پوکی استخوان رنج می برند.به عبارت ساده تر می توان
گفت که از هر 6 مرد مسن لااقل 1 نفر در طول عمر خود دچار شکستگی استخوان در
ناحیه لگن می گردد. · کاهش محسوس قوای جنسی
با کم شدن میزان
ترشح طبیعی هورمون تستوسترون در بدن از کیفیت فعالیت و همچنین از قوای جنسی
نیز به شدت کاسته می شود.از عوارض و اثرات کاهش میزان ترشح این هورمون در
زمینه عملکرد جنسی در مردان می توان به کاهش میل،لذت و همچنین قدرت انجام
فعالیتهای جنسی و در زنان نیز به کاهش لذت و همچنین کاهش تحریک پذیری اشاره
کرد. · کاهش مهارتهای یاد گیری و کاهش قدرت تمرکز
تحقیقات
نشان می دهند که کاهش میزان ترشح هورمون تستوسترون با افت قوای یادگیری و
همچنین با کم شدن قدرت حافظه در انسان ارتباط مستقیم و تنگاتنگی دارد. بحث دارویی و پزشکی قضیه :
معرفی دارو:
تستوسترون
یک هورمون جنسی مردانه است که بیضهها و مقدار کمی هم تخمدانها آن را
تولید میکنند. موجب رشد استخوان و عضلات در مرد و زن و رشد جنسی در مردان
میشود. کمبود تستوسترون میتواند بر اثر اختلال بیضهها یا غده هیپوفیز
باشد. اگر این اتفاق بیافتد میتواند تستوسترون سنتتیک یا حیوانی را از
طریق تزریق، قرص و یا کاشت به انسان منتقل نمود. اگر به علت کمبود هورمون رشد یا بلوغ مرد به تأخیر افتاده باشد میتوان از تستوسترون برای تحریک بلوغ در مردان استفاده کرد. این دارو میتواند در افزایش باروری در مردانی که دچار اختلالات غده هیپوفیز یا بیضه هستند کمک کند. اما منجر به تولید اسپرم در مردهایی که بیضههای طبیعی دارند نمیشوند. تستوسترون را در موارد نادر برای درمان سرطان بیضه به کار میبرند.
تستوسترون دارای یک سری عوارض جانبی است. مقدار مصرف آن در درمان تأخیر در بلوغ باید دقیقاً تحت نظر باشد زیرا ممکن است با رشد تداخل کند و باعث ایجاد رشد بسیار سریع جنین بشود. اگر به مقدار زیاد مصرف گردد منجر به بم شدن صدا و رشد موهای اضافه میشود.
طرز استفاده از دارو:
اشکال دارو: کپسول، آمپول، قرصهای کاشتنی.
مقدار و زمان مصرف: 2 بار در روز (کپسول)، هر 3 هفته 1 بار (تا 2 مدت مصرف) برای تزریق بسته به نوع درمان و هر 6 ماه (برای کاشت).
مقدار مصرف برای بزرگسالان: بستگی به طرز یا نوع مصرف دارو دارد.
کودکان: متناسب با سن کم شود.
شروع تأثیر دارو: 2 تا 3روز.
ادامه اثر دارو: برای کپسول 1 تا 2 روز، آمپول 1 تا 3 هفته، برای کاشت تقریباً 6 ماه.
نگهداری از دارو: در محفظه سربسته، در محیط خشک و خنک دور از دسترس اطفال و نور باشد.
فراموش کردن نوبت دارو: جای نگرانی نیست اما بمحض یادآوری مصرف دارویتان را ادامه دهید. اگر نوبت قرص بعدی 3 ساعت دیگر است فعلاً یک نوبت مصرف و از نوبت بعد صرفنظر کنید.
متوقف کردن دارو: بدون اجازه پزشک این دارو را قطع نکنید.
مصرف مقدار اضافی: سعی کنید از این دارو بیشتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید. تا دچار مشکل نشوید در صورت بروز هر نوع علامت غیرعادی به پزشک مراجعه کنید.
عوارض نامطلوب:
بیشتر عوارض جانبی از مصرف طولانی مدت این دارو ناشی میشود که با کم کردن مقدار آن ممکن است رفع شوند.
نشانهها - یرقان، شیوع بندرت،موارد مشورت با پزشک همه موارد، شرائط ترک دارو
فقط مردان:
نشانهها- مشکل دفع ادرار، شیوع بندرت، موارد مشورت با پزشک همه موارد. نشانهها- نعوظ غیرطبیعی، شیوع شایع، موارد مشورت با پزشک همه موارد.
فقط زنان:
نشانهها- رشد غیرطبیعی مو، شیوع بندرت، موارد مشورت با پزشک حاد. نشانهها- تغییر صدا، شیوع بندرت،موارد مشورت با پزشک همه موارد.
نشانهها- بزرگ شدن کلیتوریس، شیوع بندرت، موارد مشورت با پزشک همه موارد.
تداخل دارویی:
ضدانعقادها: تستوسترون میتواند اثر این داروها را افزایش دهد. مقدار این دارو را باید تنظیم کرد. ضد تشنجها: فنوباربیتون، فنی توین و کاربامازپین خواص تستوسترون را کم میکنند.
ضد دیابتها: تستوسترون قند خون را پایین میاورد بنابراین مقدار داروهای ضد دیابت و انسولین را باید کاهش داد.
احتیاط:
در موارد زیر پزشک را مطلع سازید. اختلالات مزمن کبد یا کلیه، ناراحتیهای قلبی، ناراحتی پروستات، فشارخون بالا، صرع-میگرن، مصرف داروهای دیگر.
برای خانمهای باردار: تجویز نمیشود.
برای خانمهای شیرده: تجویز نمیشود.
برای اطفال و کودکان: تجویز نمیشود. در صورت لزوم برای بزرگترها از مقدار دارو کم کنید.
برای سنین بالای 60: بندرت به این دارو نیاز هست. در مردان مسن امکان ناراحتیهای پروستات وجود دارد.
مصرف این دارو در حین رانندگی و کارهای دشوار: مشکلی نیست.
استفاده بلند مدت:
مصرف طولانی مدت این دارو میتواند رشد بالغین را کند سازد. اثرات درمان با تستوسترون بطور منظم بررسی شود.
خلاصه:
گروه دارویی: هورمون جنسی مردانه خطر مصرف اضافی: کم
میزان وابستگی: کم
داشتن نسخه: بله
به صورت ژنریک: بله
امیدوارم ازین دارو استفاده درست بکنید جراکه عقیمی موقت ریزش موی سر و بروز آکنه و مشکلات کبد و کلیه و پروستات در صورت مصرف طولانی مدت و بدون ورزش کردن از عوارض جانبی آن میباشند .
علائم بالینی کمبود تستوسترون به زمان شروع و شدت کمبود بستگی دارد.کمبود تستوسترون در ابتدای دوره پیش از تولد, منجر به تشکیل دستگاه تناسلی مبهم و دوجنسی مردانه میگردد( یعنی از نظر ژنی مرد است.. اما از نظر ظاهر تناسلی زنانه و یا مبهم است). کمبود اون هورمون در اواخر دوره حاملگی ممکن است منجر به کوچکی آلت یا نبودن یک یا دوطرفه بیضه در کیسه بیضه شود. در دوران بلوغ ,این هورمون.. مسئول ظاهر شدن.. صفات جنسی مردانه میباشد که بصورت رشد اسکلروتوم, اپیدیمیدیس, واز دفران, کیسه های منی, پروستات, پنیس, عضلات اسکلتی, و حنجره است. علاوه بر این اون هورمون مسئول رشد موهای زیر بغل, ناحیه زهار.. صورت و بدن.. است و فعالیت غدد چربی را نیز افزایش میدهد. این هورمون به استروژن یا همان هورمون زنانه(حتی در پسران) تبدیل شده و و باعث رشد ناگهانی رشد بلوغ میشود.
بنابراین کمبود این هورمون در دوران بلوغ باعث رشد کم عضلات, کاهش قدرت و استقامت, صدای زیر , موهای کم پشت در ناحیه زیر بغل و زهار و نبودن موی صورت و بدن میشود. استخوان ها ی بلند اندام تحتانی و بازوها ممکن است تحت تاثیر هورمون رشد بزرگتر شوند و منجر به بروز خصوصیات اختگی شوند که در این حالت فاصله بین بازوها 5 سانتی متر یا بیشتر از کل قد میشود و رشد اندام تحتانی نسبت به کل قد بیشتر است. کمبود تستوسترون پس از دوران بلوغ ممکن است منجر به کاهش میل جنسی, ناتوانی جنسی, انرژی کم, چروک های ریز در گوشه های چشم و دهان و کاهش موی صورت و بدن شود.
برچسبها : تســـتـــوستــــرون,تستسرون,کمبود هورمون تستوسترون,کاهش تراکم استخوانی,دارو,تخمدان,غده هیپوفیز,اختلال بیضه,تداخل دارویی,ژنریک,پروستات,اسکلروتوم,واز دفران,www.glsg.ir,glsg.ir,glsg,احسان باقری,دانشگاه آزاد گرگان,علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد گرگان
