ا

• مورفولوژی:دیپلوکک گرم منفی
• جایگاه:سطوح مخاطی انسان و حیوانات خون گرم
• ویژگی :بدون حرکت، فاقد اسپور، درجه حرارت اپتیمم (37 – 35 درجه سانتیگراد) ، کاپنوفیل (رشد در حضور کربن دی اکسید ) ، رشد بهتر در محیط مرطوب، تولید اسید به صورت اکسیداتیو از کربوهیدرات ها. اکسید از وکاتالاز مثبت، رشد بهتر در حضور CO2

فاکتورهای بیماریزایی در نایسریا مننژیتیدیس

• کپسول پلی ساکاریدی:A, B, C, D, H, I, K, L, X, Y, Z, W135-29E
• اکثر عفونت ها ناشی از سروگروه A, B, C, Y, W135 می باشد.
• انواع جدا شده از ناقلین بدون کپسول می باشد (مننگوکک دارای کپسول ولی گنوکک فاقد کپسول است)
• بر اساس آنتی ژن های POR A  به ده ساب سروتیپ دسته بندی می شوند و بر اساس آنتی ژن های POR B به بیست سروتیپ دسته بندی می شوند
• بر اساس آنتی ژن های LOS ، به13 ایمنوتایپ دسته بندی می شوند .
• برای تشخیص اپیدمی هم از الکتروفروز تایپینگ (ET Typing) استفاده می کنیم .

سروگروه، سروتایپ، Subserotype و ایمنو تایپ ها مختلف در نایسریا مننژیتدیس عامل اپیدمی و موارد اندمیک بیماری هستند. موارد اندمیک شامل 1 تا 3 مورد در 100000 هزار نفر در کشور های توسعه یافته و 10 تا 25 مورد در 100000 هزار نفر در کشور های در حال توسعه است .  افراد در معرض خطر کودکان سه ماه تا یک سال و جوانان هستند . کمربند مننژیت در صحرای افریقا (1000 مورد در 100000 نفر) است که بیشتر از نوع A می باشد .

عفونت ناشی از نایسریا مننژیتیدیس

افرادی که دارای نقص در ترکیبات انتهایی کمپلمان (C5, C6, C7, C8, C9) در معرض خطر ابتلا به مننژیت هستند .از سایر فاکتور ها می توان به مشکلات کبدی، لوپوس، مالیتپل میلوما، طحال برداری اشاره کرد .

تشخیص آزمایشگاهی

 ایمنی در آزمایشگاه :

نیاز به کابینت ایمنی (biologic safety cabinet ) و واکسیناسیون با واکسن چهار ظرفیتی است . باکتری توسط ذرات آئروسل مانند :سانتریفوژ، مخلوط کردن، تهیه گسترش و کشت انتقال میابد .

آزمایش مستقیم نمونه شامل ، رنگ آمیزی گرم از مایع نخاع است که دیپلوکک گرم منفی داخل و خارج  PMNs(ممکن است گرم مثبت رنگ شود.) دیده می شود لازم به ذکر است که در گزارش لام رنگ آمیزی شده با روش گرم تعداد PMNs و باکتری گزارش شود همچنین در موارد عفونت برق آسا ، باکتری به میزان زیاد و سلول های PMN کم می باشند.

تشخیص آنتی ژن پلی ساکاریدی کپسول:

برای تشخیص گروه های گروه W135, Y, C, B, A می توان از روش های  لاتکس آگلوتیناسیون و کوآگلوتیناسیون استفاده کرد . در این روش ها باید تست همراه با رنگ آمیزی گرم و کشت انجام شود. 

جمع آوری نمونه و انتقال

نمونه های مورد آزمایش جهت بیماری های مننگوککی عبارتند از:

مایع نخاع (CSF)، خون، نمونه های آسپیره و بیوپسی. سواب بینی و حلق. خلط، آسپیره تراشه

• نمونه های استریل: کشت بر روی بلادآگار و شکلات آگار
• نمونه های غیراستریل: محیط های اختصاصی همانند MTM

پلیت ها در انکوباتور (5 تا 10 % CO₂) و یا جار شمع دار. دمای 35 درجه سانتیگراد . (72-48-24) ساعت قرار داده می شوند.

روش های مولکولی: Pulsed Field Gel Electrophoresis ،Ribotyping ،PCR